Z Wikipedii
Władysław Grabski (ur. 7 lipca 1874 w Borowie nad Bzurą (ob. powiat łowicki), zm. 1 marca 1938 w Warszawie) - polityk narodowej demokracji, ekonomista i historyk, dwukrotny premier oraz minister skarbu II RP. Znany powszechnie jako autor reformy walutowej, rektor SGGW.
Był synem ziemianina Feliksa i Stanisławy Mittelstaedt. Jego bratem był polityk Stanisław, a siostrą działaczka społeczna Zofia Kirkor-Kiedroniowa (1872-1952), której drugi mąż – Józef Kiedroń był politykiem okresu II RP.
W 1897[potrzebne źródło] roku ożenił się z Katarzyną Lewandowską (25 listopada 1879 – 9 marca 1946), z którą miał 4 synów:
Większość członków rodziny Grabskich (w tym sam Władysław Grabski) jest pochowanych na warszawskich Powązkach.
W latach młodości związany z ruchem socjalistycznym. W latach 1892-1897 studiował nauki polityczne i historię w Paryżu (na Sorbonie), później zaś nauki rolnicze w Halle. Po powrocie osiadł w rodzinnym majątku w Borowie. Prowadził działalność gospodarczo-społeczną i naukową, zajmując się głównie tematyką wiejską. Był trzykrotnie posłem do rosyjskiej Dumy w latach 1905-1912 z ramienia Narodowej Demokracji. Działał potem w Centralnym Towarzystwie Rolniczym, był jego wiceprezesem. W latach 1904-1922 związany z obozem narodowym. W latach 1914-1915 prezes Centralnego Komitetu Obywatelskiego, kierując jego działalnością w Rosji w latach 1915-1918.
[edytuj] Kariera polityczna
Pod koniec I wojny światowej był uwięziony przez Niemców. W 1918 objął funkcję ministra rolnictwa w gabinecie Józefa Świeżyńskiego, lecz tylko na 13 dni. W roku 1919 był posłem na Sejm z ramienia Związku Ludowo-Narodowego. Premierem rządu Rzeczypospolitej 23 czerwca 1920 – 24 lipca 1920 oraz 19 grudnia 1923 – 13 listopada 1925 (a także ministrem skarbu). Brał udział w konferencji w Spa w 1920 roku. Piastował te stanowiska w czasie wojny polsko-bolszewickiej, przede wszystkim w okresie sukcesów ofensywy Armii Czerwonej. Brał udział w konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r.
Premier Władysław Grabski wraz ze współpracownikami w
1925 roku
Był głównym twórcą i realizatorem tzw. "planu stabilizacyjnego", który polegał na reformie skarbu i waluty. W 1920 doprowadził do powstania prywatnego, niezależnego od państwa, Banku Polskiego i w 1924 wymiany starej waluty marki polskiej na złotego w relacji 1,8 mln marek polskich:1 złotego. Plan doprowadził do zwalczenia hiperinflacji.
Jego dziełem było opracowanie planu reformy rolnej, przyjętej przez Sejm.
W 1924 roku z jego inicjatywy utworzono Bank Gospodarstwa Krajowego.
Po podaniu się do dymisji w roku 1925 nie odgrywał roli politycznej i zajął się pracą naukową w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. Był rektorem tej uczelni w latach 1926-1928. W roku 1936 założył Instytut Socjologii Wsi. Był prezesem Towarzystwa Ekonomistów i Statystyków Polskich.
[edytuj] Najważniejsze prace
- Bilans Królestwa Polskiego w finansach Rosji (1909)
- Cele i zadania polityki agrarnej w Polsce
- Dwa lata pracy u podstaw państwowości naszej (1927)
- Historia Towarzystwa Rolniczego 1858-1861
- O własnych siłach
- Historia wsi w Polsce
- Wieś i folwark
- Wieś jako siła społeczna
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Literatura
- 80. rocznica reform rządu profesora Władysława Grabskiego 1924-2004, pod red. Tomasza Głowińskiego, Wrocław 2004, ISBN 83-88178-25-3
- Wojciech Morawski - "Władysław Grabski - polityk, mąż stanu, reformator", Warszawa 2004, nakładem NBP
[edytuj] Linki zewnętrzne
Borów nad Bzurą (ob. powiat łowicki)
Warszawa, Polska
