Władcy Persji

Z Wikipedii

Spis treści 1 Iran starożytny 1.1 Medowie 1.2 Achemenidzi 1.3 Epoka hellenistyczna 1.3.1 Macedończycy 1.3.2 Seleucydzi 1.4 Partowie 1.5 Sasanidzi 2 Iran średniowieczny 2.1 Panowanie arabskie 2.2 Tahirydzi w Chorasanie 2.3 Samanidzi 2.4 Saffarydzi 2.5 Bujidzi 2.5.1 Fars i Chuzestan 2.5.2 Kerman 2.5.3 Dżibal 2.5.4 Hamadan i Isfahan 2.5.5 Rej 2.6 Ghaznawidzi 2.7 Wielcy Seldżucy 2.8 Chorezmszahowie 2.9 Ilchanidzi 2.10 Timurydzi 3 Iran nowożytny 3.1 Safawidzi 3.2 1722-1729 władza afgańskiej dynastii Hotaki 3.3 Safawidzi 3.4 Afszarydzi 3.5 Zandowie 3.6 Kadżarowie 4 Iran współczesny 4.1 Pahlawi 4.1.1 Pretendenci do tronu po 1979

[edytuj] Iran starożytny

[edytuj] Medowie

• 700 p.n.e. - 678 p.n.e. Dejokes
• 678 p.n.e. - 625 p.n.e. Fraortes
• interregnum scytyjskie
• 625 p.n.e. - 585 p.n.e. Kyaksares
• 585 p.n.e. - 550 p.n.e. Astyages

[edytuj] Achemenidzi

• 700 p.n.e. - 675 p.n.e. Achemenes
• 675 p.n.e. - 640 p.n.e. Teispes

Starsza linia	Młodsza linia
Cyrus I 640 p.n.e. – 600 p.n.e. Kambyzes I 600 p.n.e. – 559 p.n.e. Cyrus II Wielki 559 p.n.e. – 550 p.n.e.	Ariaramnes 640 p.n.e. - ok. 595 p.n.e. Arsames ? - 550 p.n.e.

• 550 p.n.e. - 529 p.n.e. Cyrus II Wielki
• 529 p.n.e. - 522 p.n.e. Kambyzes II
• 521 p.n.e. Baradija
• 521 p.n.e. - 486 p.n.e. Dariusz I Wielki
• 486 p.n.e. - 465 p.n.e. Kserkses I
• 464 p.n.e. - 425 p.n.e. Artakserkses I
• 425 p.n.e. Kserkses II
• 425 p.n.e. - 424 p.n.e. Sogdianos
• 423 p.n.e. - 404 p.n.e. Dariusz II
• 404 p.n.e. - 358 p.n.e. Artakserkses II
• 358 p.n.e. - 338 p.n.e. Artakserkses III
• 338 p.n.e. - 336 p.n.e. Arses
• 336 p.n.e. - 330 p.n.e. Dariusz III

[edytuj] Epoka hellenistyczna

[edytuj] Macedończycy

• 330 p.n.e. - 323 p.n.e. Aleksander Macedoński
• 323 p.n.e. - 317 p.n.e. Filip III Macedoński
• 323 p.n.e. - 310 p.n.e. Aleksander IV Macedoński

[edytuj] Seleucydzi

• 311 p.n.e. - 280 p.n.e. Seleukos I Nikator
• 280 p.n.e. - 260 p.n.e. Antioch I Soter
• 260 p.n.e. - 245 p.n.e. Antioch II Theos
• 245 p.n.e. - 225 p.n.e. Seleukos II Kallinikos
• 225 p.n.e. - 222 p.n.e. Seleukos III Soter
• 222 p.n.e. - 186 p.n.e. Antioch III Wielki
• 186 p.n.e. - 174 p.n.e. Seleukos IV Filopator
• 174 p.n.e. - 162 p.n.e. Antioch IV Epifanes

[edytuj] Partowie

• Arsakes I (247- ok. 217 p.n.e.)
• Arsakes II (217-191 p.n.e.)
• Priapatius (191-176 p.n.e.)
• Fraates I (176-171 p.n.e.)
• Mitrydates I Filhellenos (171-138 p.n.e.)
• Fraates II (138-128 p.n.e.)
• Artabanus I Filadelfos (128-124 p.n.e.)
• Mitrydates II Epifanes (124-87 p.n.e.)
• Gotarzes I (91- ok. 80 p.n.e.)
• Orodes I (ok. 80 - ok. 77 p.n.e.)
• Sinatruces (ok. 77 - ok. 70 p.n.e.)
• Fraates III (70-58 p.n.e.)
• Mitrydates III (58-57 p.n.e.)
• Orodes II (57-37 p.n.e.)
• Pakorus I (ok. 39-38 p.n.e.) (wspólnie z ojcem Orodesem II)
• Fraates IV (37-30 p.n.e.)
• Tiridates I (30-29 p.n.e.)
• Fraates IV (29-28 p.n.e.)
• Tiridates I (28-26 p.n.e.)
• Fraates IV (26-2 p.n.e.)
• Fraates V (Fraatakes) (2 p.n.e.-4 n.e.)
• Orodes III (4-6)
• Wonones I (8/9-11/12)
• Artabanus II (10/11-38)
• Gotarzes II (38-51)
• Wardanes (39-47)
• Wologazes I (51-78)
• Wologazes II (77 - 80)
• Pakorus II (78-79)
• Artabanus III (79-81)
• Pakorus II (81-105)
• Wologazes III (105-147)
• Osroes I (109-129)
• Partamaspates (116)
• Mitrydates IV (129-140)
• Wologazes IV (147 - 191)
• Wologazes V (191-208)
• Wologazes VI (208 - 228)
• Artabanus IV (216-224)

[edytuj] Sasanidzi

• Ardaszir I 220 - 241
• Szapur I 241 - 272
• Hormizdas I 272 - 273
• Bahram I 273 - 276
• Bahram II 276 - 293
• Bahram III 293
• Narses 293 - 302
• Hormizdas II 302 - 309
• Szapur II 309 - 379
• Ardaszir II 379 - 383
• Szapur III 383 - 388
• Bahram IV 388 - 399
• Jazdegard I 399 - 420
• Bahram V 420 - 438
• Jazdegard II 438 - 457
• Hormizdas III 457 - 459
• Peroz 459 - 484
• Balasz 484 - 488
• Kawad I 488 - 496
• Zamasp 496 - 498
• Kawad I 498 - 531
• Chosroes I 531 - 579
• Hormizdas IV 579 - 590
• Chosroes II 590, 590 - 628
• Bahram VI (590 - 591)
• Wisztam (591 - 592)
• Hormizdas V 593
• Kawad II 628
• Ardaszir III 628 - 630
• Szarbaraz 630
• Chosroes III 630
• Buran 630 - 631
• Peroz II 631
• Azarmedukht 631
• Chosroes IV 631
• Chosroes V 631
• Hormizdas VI 631 - 632
• Jazdegard III 632 - 651

[edytuj] Iran średniowieczny

[edytuj] Panowanie arabskie

• Umajjadzi 661-750
• Abbasydzi 750-872

[edytuj] Tahirydzi w Chorasanie

• Tahir Ibn al-Husajn 821–822
• Talha Ibn Tahir 822–828
• Abd Allah Ibn Tahir 828–844
• Tahir Ibn Abd Allah 844–862
• Muhammad Ibn Tahir 862–872

[edytuj] Samanidzi

• Nasr I (864-892)
• Ismail I (892-907)
• Ahmad II (907-914)
• Nasr II (914-943)
• Nuh I (943-954)
• Abd al-Malik I Ibn Nuh (954-961)
• Mansur I (961-976)
• Nuh II (976-997)
• Mansur II (997-1005)

[edytuj] Saffarydzi

• Jakub Ibn Lajs as-Saffar (867 - 879)
• Amr Ibn Lajs (878–900)
• Abu al-Hasan Tahir (900–908)
• Lajs Ibn Ali (908–910)
• Abu Ali Muhammad (910 - 923)
• Abu Dżafar Ahmad (923–963)
• Abu Ahmad Chalf (963–1002)

[edytuj] Bujidzi

[edytuj] Fars i Chuzestan

• Imad ad-Daula (934–949)
• Adud ad-Daula (978–983)
• Szaraf ad-Daula (983–990)
• Samsam ad-Daula (990–998)
• Baha ad-Daula (998–1012)
• Sultan ad-Daula (1012–1021)
• Muszarrif ad-Daula (1021 - 1024)
• Imad ad Daula Abu Kalidżar (1024–1048)
• Al-Malik ar-Rahman (1048–1055)

[edytuj] Kerman

• Mu'izz ad-Daula (936–949)
• Adud ad-Daula (949–983)
• Samsam ad-Daula (983–998)
• Baha ad-Daula (998–1012)
• Kawwam ad-Daula (1012–1028)
• Imad ad-Din (1028 - 1048)
• Abu Mansur (1048–1056)

[edytuj] Dżibal

• Imad ad-Daula (932 - 947)
• Rukna ad-Daula (947–977)

[edytuj] Hamadan i Isfahan

• Mu'ajjad ad-Daula (977 - 983)
• Fachr ad-Daula (983 - 997)
• Szams ad-Daula (997 - 1021)

[edytuj] Rej

• Fachr ad-Daula (977 - 997)
• Madżd ad-Daula (997–1029)

[edytuj] Ghaznawidzi

• Alptigin (962-963)
• Abu Ishak Ibrahim (963-966)
• Bilgetigin (966-974/975)
• Böri (975-977)
• Sebüktigin (977-997)
• Ismaʾil Ibn Sebüktigin (997-998)
• Jamin ad-Daula Mahmud (998-1030)
• Dżalal ad-Daula Mehmed (Muhammad) (1030-1031)
• Szihab ad-Daula Masud I (1031–1041)
• Dżalal ad-Daula Mehmed (Muhammad) /po raz drugi na tronie/ (1041)
• Szihab ad-Daula Mawdud (1041-1050)
• Masud II (1050)
• Baha ad-Daula Ali (1050)
• Izz ad-Daula Abd al-Rashid (1053)
• Kiwam ad-Daula Tughril (1053)
• Dżalal ad-Daula Farruchzad (1053-1059)
• Zahir ad-Daula Ibrahim (1059-1099)
• Ala ad-Daula Masud III (1099-1115)
• Kemal ad-Daula Szirzad (1115)
• Sultan ad-Daula Arslanszah (1115-1118)
• Jamin ad-Daula Bahramszah (1118-1152)
• Mu'izz ad-Daula Chosrowszah (1152-1160)
• Tadż ad-Daula Chosrow Malik (1160-1187

[edytuj] Wielcy Seldżucy

• Tughril Beg 1055-1063
• Alp Arslan 1063-1072
• Dżalal ad-Dawlah Malikszah I 1072-1092
• Nasir ad-Din Mahmud I 1092-1094
• Rukn ad-Din Barkijaruk 1092-1104
• Mu'izz ad-Din Malikszah II 1104-1105
• Ghijas ad-Din Muhammad I Tapar 1104-1118
• Mahmud II 1118-1120 (w Iraku do roku 1131)
• Mu'izz ad-Din Ahmed Sandżar 1118-1157

[edytuj] Chorezmszahowie

• Anusztigin (1077-1098)
• Kutb ad-Din Muhammad I (1098-1128)
• 'Ala ad-Din Atsyz (1128-1156)
• Tadż ad-Dunja Il Arslan (1156-1172)
• Dżalal ad-Dunja Sultanszach (1172-1193 (panował tylko w Chorasanie.)
• 'Ala ad-Din Tekesz (1172-1200 (do 1193 panował tylko w Chorezmie)
• 'Ala ad-Din Muhammad II (1200-1220
• Dżalal ad-Din Manguberti (1220-1231

[edytuj] Ilchanidzi

• Hulagu-chan (1256-1265)
• Abaka (1265-1282)
• Tekuder (1282-1284)
• Argun (1284-1291)
• Gajchatu (1291-1295)
• Bajdu (1295)
• Mahmud Ghazan (1295-1304)
• Oldżajtu (1304-1316)
• Abu Said (1317-1335)

[edytuj] Timurydzi

• Timur - 1369-1405

w Kabulu

• Pir Muhammad - 1405-1407

w Tabrizie

• Miranszah - 1405 - 1408

w Samarkandzie

• Chalil Sultan - 1405-1409
• Uług Beg - 1409 - 1449 (do roku 1447 jako wasal Szahrucha)
• Abd al-Latif - 1449-1450
• Abd Allah - 1450-1451
• Abu Said - 1451 - 1469
• Ahmed Sultan - 1469-1494
• Mahmud Sultan - 1494-1495
• Masud Sultan - 1495-1499
• Bajsunkur II - 1495-1497
• Ali Sultan - 1498 - 1500

w Heracie

• Szahruch 1405-1447 (od 1409 władca zwierzchni wszystkich Timurydów)
• Babur - 1447 - 1457
• Ibrahim - 1457 - 1459
• Abu Said Mirza - 1459 - 1469
• Husajn Bajkara - 1469-1506
• Badi az-Zaman i Muzaffar Husajn - 1506-1507

w Ferganie

• Umar Szajch II - 1469 - 1494
• Babur - 1494 - 1504

[edytuj] Iran nowożytny

[edytuj] Safawidzi

• Isma'il I (1501-1524)
• Tahmasp I (1524-1576)
• Isma'il II (1576-1577)
• Sultan Muhammad (1577-1587)
• Abbas I Wielki (1587-1629)
• Safi I (1629-1642)
• Abbas II (1642-1666)
• Safi II (1666-1694)
• Sultan Husajn (1694-1722)

[edytuj] 1722-1729 władza afgańskiej dynastii Hotaki

• Mahmud Chan 1722-1725
• Aszraf Chan 1725-1729

[edytuj] Safawidzi

• Tahmasp II (1729-1732)
• Abbas III (1732-1736)

[edytuj] Afszarydzi

• Nadir Szah (1736–1747)
• Adil Szah (1747–1748)
• Ibrahim Afszar (1748)
• Szahruch Szah (1748–1750) (utracił władzę w 1750, lecz zachował tytuł szacha do 1797)

[edytuj] Zandowie

• Karim Chan (1750–1779)
• Abu'l Fath Chan (1779)
• Ali Murad Chan (1779)
• Mohammad Ali Chan (1779)
• Sadik Chan (1779–1782)
• Ali Murad Chan (1782–1785)
• Dżafar Chan (1785–1789)
• Lotf Ali Chan (1789–1794)

[edytuj] Kadżarowie

• Agha Mohammad Chan Kadżar (1794–1797)
• Fath Ali Szah Kadżar (1797–1834)
• Mohammad Szah Kadżar (1834–1848)
• Naser ad-Din Szah Kadżar (1848–1896)
• Mozzafar ad-Din Szah Kadżar (1896–1907)
• Mohammad Ali Szah Kadżar (1907–1909)
• Ahmad Szah Kadżar (1909–1925)

[edytuj] Iran współczesny

[edytuj] Pahlawi

• Reza Szah Pahlawi (1925-1941)
• Mohammad Reza Pahlawi (1941-1979)

[edytuj] Pretendenci do tronu po 1979

• Mohammad Reza Pahlawi (1979-1980)
• Cyrus Reza Pahlawi (od 1980)