Ludvík Svoboda

Z Wikipedii

Ludvík Svoboda (ur. 25 października 1895 w Hroznatinie, zm. 20 września 1979 w Pradze) – czeski wojskowy i polityk, czechosłowacki działacz komunistyczny, w latach 1968-1975 prezydent kraju.

Był bohaterem I i II wojny światowej. W czasie pierwszej z nich walczył najpierw pod sztandarami cesarsko-królewskiej armii Austro-Węgier, we wrześniu 1915 r. przeszedł na stronę rosyjską i w 1916 r. wstąpił do walczącego u boku Rosjan Legionu Czechosłowackiego. Był oficerem Korpusu Czechosłowackiego, dowodził kolejno plutonem, kompanią, batalionem, a w 1920 r. powrócił do kraju w randze kapitana. Po wojnie był oficerem zawodowym armii czechosłowackiej w stopniu podpułkownika. Po okupowaniu Czechosłowacji przez Niemców krótko należał do konspiracyjnej organizacji wojskowej Obrona Narodu i zagrożony aresztowaniem przez Gestapo w czerwcu 1939 r. zbiegł do Polski. Został zastępcą dowódcy Legionu Czesko-Słowackiego utworzonego 3 września z żołnierzy czeskich i słowackich, którzy uciekli z kraju. Brał udział w kampanii wrześniowej po stronie polskiej. Wzięty do niewoli przez żołnierzy radzieckich, został internowany. Od 1942 r. dowodził jednostkami czechosłowackimi sformowanymi w ZSRR, walczącymi od marca 1943 r. przeciw Niemcom. Organizator i dowódca kolejno 1 Batalionu, 1 Brygady i I Korpusu Czechosłowackiego. W grudniu 1943 r. został awansowany przez emigracyjnego prezydenta Edvarda Beneša do stopnia generała brygady. W maju 1945 r. otrzymał awans na generała dywizji, a w sierpniu generała armii. Od kwietnia był ministrem obrony Czechosłowacji. Od października 1948 r. należał do Komunistycznej Partii Czechosłowacji. Był nim do 1950 r., w 1951 r. utracił także stanowisko wicepremiera. W 1952 r. został na krótko aresztowany. Do wojska wrócił w 1954 r., otrzymał jednak stanowisko akademickie – rektora akademii wojskowej. Funkcję tę sprawował w latach 1954-1959. Od 1959 r. na emeryturze.

30 marca 1968 r. został prezydentem Czechosłowacji w miejsce skompromitowanego Antonína Novotnego. W 1975 r. został usunięty ze stanowiska dzięki noweli konstytucyjnej, pozwalającej obrać nowego prezydenta w przypadku niemożności wypełniania funkcji przez dotychczasowego. Zastąpił go wtedy Gustáv Husák.

Otrzymał tytuły: Bohatera Związku Radzieckiego i Bohatera Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej, był kawalerem Orderu Virtuti Militari.