Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
24 marca jest 83. (w latach przestępnych 84.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 282 dni.
Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Barana.
- imieniny obchodzą: Ademar, Agapiusz, Aldmir, Aleksander, Bertrada, Dionizy, Dydak, Dzierżysław, Dzierżysława, Dziesława, Dzirżysława, Gabriel, Jan, Józef, Katarzyna, Marek, Oldmir, Romulus, Sewer, Sofroniusz i Szymon.
- międzynarodowe – Światowy Dzień Gruźlicy[1] (wyznaczony przez Światowe Zgromadzenie WHO w rocznicę poinformowania świat nauki o wyizolowaniu prątka gruźlicy przez Roberta Kocha w 1882[2])
- Polska – Narodowy Dzień Życia
- wspomnienia i święta w Kościele katolickim obchodzą[3][4],:
[edytuj] Wydarzenia w Polsce
[edytuj] Wydarzenia na świecie
- 1338 – wojna stuletnia: flota francuska zaatakowała Portsmouth.
- 1401 – wojska Timura zdobyły i ograbiły Damaszek.
- 1603 – Jakub I został królem Anglii.
- 1805 – Jan I został księciem Liechtensteinu.
- 1808 – Francuzi wkroczyli do Madrytu, tłumiąc hiszpańskie powstanie przeciw Napoleonowi.
- 1809 – wojny napoleońskie: pułk lansjerów nadwiślańskich dowodzony przez płk Jana Konopkę poniósł porażkę w starciu z wojskami hiszpańskimi pod Yevenes.
- 1882 – Robert Koch ogłosił w Berlinie wyodrębnienie bakterii (prątka) odpowiedzialnej za gruźlicę.
- 1900 – 14-letni chłopiec zastrzelił w Ohio ostatniego żyjącego na wolności gołębia wędrownego.
- 1900 – rozpoczęto budowę nowojorskiego metra.
- 1933 – diaspora żydowska na świecie ogłosiła bojkot niemieckich towarów.
- 1934 – Kongres Stanów Zjednoczonych uchwalił ustawę przewidującą uzyskanie niepodległości przez Filipiny w 1945 roku.
- 1941 – II wojna światowa: rozpoczęła się niemiecko-włoska ofensywa w Cyrenajce.
- 1942 – admirał Chester Nimitz został głównodowodzącym armii amerykańskiej na Pacyfiku.
- 1944 – we włoskich podziemnych kamieniołomach Fosse Ardeatine Niemcy rozstrzelali 355 osób w odwecie za zamach na oddział Wehrmachtu.
- 1965 – sonda Ranger 9 rozbiła się planowo na Księżycu, przesyłając wcześniej 5814 zdjęć jego powierzchni.
- 1972 – brytyjski rząd wprowadził bezpośrednie rządy w Irlandii Północnej, zawieszając lokalny parlament.
- 1973 – grupa Pink Floyd wydała album The Dark Side of the Moon.
- 1976 – doszło do zamachu stanu w Argentynie, w wyniku którego władze przejęła prawicowa junta wojskowa gen. Jorge Videli.
- 1980 – zastrzelono arcybiskupa Salwadoru, obrońcę praw człowieka Oscara Romero.
- 1986 – otwarto tor Formuły 1 Hungaroring pod Budapesztem.
- 1986 – po ostrzelaniu samolotów amerykańskich rakietami ziemia-powietrze, doszło do amerykańskich nalotów na libijskie instalacje rakietowe i okręty wojenne w Zatoce Wielkiej Syrty.
- 1989 – tankowiec MT Exxon Valdez wpłynął na skały w Zatoce Alaska. Wyciek ropy spowodował katastrofę ekologiczną.
- 1992 – po awarii w elektrowni atomowej w rosyjskim Sosnowym Borze do atmosfery wydostał się radioaktywny jod i inne substancje.
- 1993 – Ezer Weizman został wybrany przez parlament na prezydenta Izraela.
- 1993 – została odkryta kometa Shoemaker-Levy 9, która w lipcu 1994 roku uderzyła w Jowisza.
- 1999 – rozpoczęły się naloty lotnictwa NATO na Serbię i Czarnogórę.
- 1999 – wybuchł pożar w tunelu Mont Blanc. Zginęło 39 osób, a kilkanaście zostało rannych.
- 2000 – papież Jan Paweł II odwiedził sanktuaria nad Jeziorem Genezaret: Kafarnaum, Tabgę oraz Górę Błogosławieństw.
- 2001 – 21 osób zginęło, a ponad 100 zostało rannych w eksplozjach trzech samochodów-pułapek w południoworosyjskich miastach Mineralne Wody, Jessentuki i Adyge-Chabl.
- 2006 – metropolita krakowski, arcybiskup Stanisław Dziwisz został mianowany przez papieża Benedykta XVI kardynałem.
- 2008 – odbyły się pierwsze w historii wybory do izby niższej parlamentu Bhutanu.
[edytuj] Urodzili się
- 1494 – Georgius Agricola, niemiecki mineralog (zm. 1555)
- 1607 – Michiel de Ruyter, holenderski admirał (zm. 1676)
- 1693 – John Harrison, angielski cieśla i zegarmistrz samouk (zm. 1776)
- 1809 – Joseph Liouville, francuski matematyk (zm. 1882)
- 1812 – Leopold Kronenberg, polski działacz gospodarczy, polityk, mecenas kultury (zm. 1878)
- 1820 – Aleksander Edmund Becquerel, francuski fizyk i fizykochemik (zm. 1891)
- 1834 – William Morris, brytyjski poeta, pisarz, architekt i malarz (zm. 1896)
- 1863 – Bohuslav Križka, słowacki inżynier górniczy, pionier techniki, wynalazca (zm. 1938)
- 1874 – Luigi Einaudi, włoski ekonomista i polityk (zm. 1961)
- 1874 – Harry Houdini, sławny amerykański iluzjonista (zm. 1926)
- 1880 – Gabriel Dubiel, pedagog, publicysta, działacz ruchu ludowego, minister (zm. 1943)
- 1887 – Roscoe Arbuckle, amerykański aktor (zm. 1933)
- 1893 – Walter Baade, amerykański astrofizyk niemieckiego pochodzenia (zm. 1960)
- 1897 – Wilhelm Reich, austriacki psycholog (zm. 1957)
- 1903 – Igor Newerly, polski prozaik (zm. 1987)
- 1909 – Clyde Barrow, amerykański przestępca (zm. 1934)
- 1911 – Joseph Barbera, amerykański rysownik, twórca filmów animowanych (zm. 2006)
- 1912 – Kazimierz Jurkiewicz, polski marynarz, kapitan Daru Pomorza (zm. 1985)
- 1913 – Stanisław Tkaczow, polski polityk, b. minister lasów (zm. 1969)
- 1914 – Krystyna Krahelska, polska etnograf, poetka, żołnierz AK (zm. 1944)
- 1918 – Jacek Stwora, polski pisarz, autor audycji radiowych (zm. 1994)
- 1919 – Lawrence Ferlinghetti, amerykański pisarz
- 1920 – Jan Gurda, polski duchowny katolicki, biskup kielecki (zm. 1993)
- 1921 – Jerzy Olszewski, polski chemik, polityk, minister (zm. 1981)
- 1921 – Wasilij Smysłow, rosyjski szachista, arcymistrz, mistrz świata (zm. 2010)
- 1922 – Józef Tadeusz Milik, polski qumranista, poliglota (zm. 2006)
- 1926 – Desmond Connell, irlandzki duchowny katolicki, arcybiskup Dublina, kardynał
- 1926 – Dario Fo, włoski pisarz, satyryk, reżyser teatralny, kompozytor, laureat Nagrody Nobla
- 1926 – William Porter, amerykański lekkoatleta, płotkarz, mistrz olimpijski (zm. 2000)
- 1927 – Janusz Przewłocki, polski inżynier, kolekcjoner i bibliofil, działacz opozycji demokratycznej w PRL-u (zm. 2007)
- 1927 – Martin Walser, niemiecki pisarz
- 1928 – Adrian Frutiger, szwajcarski typograf
- 1928 – Czesław Nowicki, polski dziennikarz, prezenter pogody(zm. 1992)
- 1930 – David Dacko, środkowoafrykański polityk, prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej (zm. 2003)
- 1930 – Steve McQueen, amerykański aktor (zm. 1980)
- 1931 – Janusz Komender, polski lekarz, polityk, minister
- 1932 – Jurij Ponomariow, radziecki kosmonauta (zm. 2005)
- 1935 – Peter Bichsel, szwajcarski pisarz
- 1936 – Władysław Baka, polski ekonomista, polityk, minister
- 1936 – Maciej Giertych, polski polityk
- 1938 – David Irving, brytyjski pisarz
- 1939 – Wiktor Wysoczański, biskup zwierzchnik Kościoła Polskokatolickiego w RP
- 1940 – Rudi Pawelka, niemiecki polityk, przewodniczący Ziomkostwa Śląskiego
- 1942 – Wojciech Kaczmarek, polski fizyk, samorządowiec, dwukrotny prezydent Poznania (zm. 2009)
- 1944 – Vojislav Koštunica, serbski polityk, prezydent Jugosławii i premier Serbii
- 1946 – Klaus Dinger, niemiecki perkusista zespołów Neu! i Kraftwerk (zm. 2008)
- 1947 – Robert Hartoch, holenderski szachista, mistrz międzynarodowy (zm. 2009)
- 1947 – Christopher Timms, nowozelandzki żeglarz (zm. 2004)
- 1948 – Ferenc Debreceni, węgierski perkusista zespołu Omega
- 1948 – Jerzy Kukuczka, polski himalaista (zm. 1989)
- 1953 – Louie Anderson, amerykański komik
- 1954 – Robert Carradine, amerykański aktor
- 1954 – Marek Niedźwiecki, polski dziennikarz radiowy
- 1955 – Marek Kopel, polski polityk
- 1956 – Włodzimierz Ciołek, polski piłkarz, reprezentant Polski
- 1956 – Barbara Tuge-Erecińska, polska polityk, dyplomatka
- 1956 – Steve Ballmer, prezes firmy Microsoft
- 1959 – Filip Łobodziński, polski dziennikarz, tłumacz, muzyk
- 1959 – Marek Probosz, polski aktor
- 1964 – Marek Kamiński, polski polarnik
- 1966 – Wojciech Drabowicz, polski śpiewak operowy (baryton) (zm. 2007)
- 1969 – Ryszard Wolny, mistrz olimpijski w zapasach z Atlanty 1996
- 1965 – Mark William Calaway, zwany inaczej Undertakerem,amerykański wrestler występujący pod banderą SmackDown!
- 1970 – Sharon Corr, irlandzka skrzypaczka
- 1973 – Jacek Bąk, polski piłkarz, reprezentant kraju
- 1974 – Alyson Hannigan, amerykańska aktorka
- 1975 – Tamara Arciuch, polska aktorka
- 1975 – Jan Osiński, polski duchowny katolicki, ksiądz, kapłan Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego (zm. 2010)
- 1978 – Tomáš Ujfaluši, czeski piłkarz, reprezentant Czech
- 1980 – Wojciech Przybylski, polski producent i reżyser
- 1981 – Gary Paffett, brytyjski kierowca wyścigowy
- 1984 – Kim-Roar Hansen, norweski skoczek narciarski
- 1985 – Yoshihiko Osanai, japoński skoczek narciarski
- 1989 – Rémi Français, szwajcarski skoczek narciarski
- 809 – Harun ar-Raszid, kalif z dynastii Abbasydów (ur. ok. 763)
- 1284 – Hugo III Lusignan, król Cypru i Jerozolimy (ur. 1235)
- 1455 – Mikołaj V, papież (ur. 1397)
- 1603 – Elżbieta I Tudor, królowa Anglii (ur. 1533)
- 1644 – Cecylia Renata Habsburżanka, królowa Polski, żona Władysława IV Wazy (ur. 1611)
- 1776 – John Harrison, angielski cieśla i zegarmistrz samouk (ur. 1693)
- 1805 – Alojzy I, książę Liechtensteinu (ur. 1759)
- 1844 – Bertel Thorvaldsen, duński rzeźbiarz (ur. 1770)
- 1849 – Johann Wolfgang Döbereiner, niemiecki chemik (ur. 1780)
- 1888 – Kazimierz Jarochowski, polski historyk (ur. 1828)
- 1900 – Wilhelm Heinrich Waagen, niemiecki geolog i paleontolog (ur. 1841)
- 1900 – Salomon Joachim Halberstam, żydowski bibliofil, kolekcjoner, publicysta, kupiec (ur. 1832)
- 1905 – Juliusz Verne, francuski pisarz fantastyki naukowej (ur. 1828)
- 1915 – Karol Olszewski, polski fizyk i chemik (ur. 1846)
- 1928 – Mendog II, niemiecki arystokrata, król Litwy (ur. 1864)
- 1946 – Aleksander Alechin, radziecki szachista, arcymistrz, mistrz świata (ur. 1892)
- 1973 – Marian Januszajtis-Żegota, polski generał (ur. 1889)
- 1973 – Jan Marcin Szancer, polski grafik, scenograf, malarz, rysownik (ur. 1902)
- 1976 – Bernard Law Montgomery, marszałek brytyjski (ur. 1887)
- 1980 – Edward Apa, polski aktor i reżyser (zm. 1917)
- 1980 – Oscar Romero, salwadorski duchowny katolicki, arcybiskup San Salwadoru, obrońca praw człowieka (ur. 1917)
- 1987 – Maria Scholastyka Rivata, Sługa Boża, włoska zakonnica, (pierwsza przełożona Uczennic Boskiego Mistrza (ur. 1897)
- 1991 – John Kerr, australijski prawnik, polityk, gubernator generalny Australii (ur. 1914)
- 1993 – John Hersey, amerykański pisarz (ur. 1914)
- 2000 – Al Grey, amerykański trębacz jazzowy (ur. 1925)
- 2003 – Zdzisław Krzyszkowiak, polski lekkoatleta (ur. 1929)
- 2004 – Andrzej Hausbrandt, polski teatrolog, popularyzator teatru (ur. 1923)
- 2005 – Jan Rzepa, polski żołnierz, uczestnik powstania wielkopolskiego (ur. 1899)
- 2006 – John Glenn Beall, amerykański polityk, członek Izby Reprezentantów (ur. 1927)
- 2006 – Jaroslava Moserová, czeska działaczka polityczna, lekarka (ur. 1930)
- 2006 – Henryk Pruchniewicz, polski polityk, minister przemysłu chemicznego (ur. 1926)
- 2008 – Neil Aspinall, angielski muzyk, słynny "piąty Beatles" (ur. 1941)
- 2008 – Andrzej Kaczmarek, polski satyryk, aktor kabaretowy (ur. 1958)
- 2008 – Janusz Kosiński, polski dziennikarz muzyczny (ur. 1944)
- 2008 – Richard Widmark, amerykański aktor (ur. 1914)
- 2009 – Igor Stielnow, rosyjski hokeista, mistrz olimpijski, trener (ur. 1963)
- 2009 – Henryk Wojtyska, polski duchowny katolicki, teolog, pasjonista (ur. 1933)
- 2010 – Robert Culp, amerykański aktor (ur. 1930)
- 2010 – Andrzej Sadlej, polski chemik, profesor UMK w Toruniu (ur. 1941)
Przypisy
